Bütün girişimcilerin hayalidir marka yaratmak. Markasıyla beraber değer ve gelir üretmek. Marka yaratmak için yapılması gereken birçok aşama var. Bu yazımızda marka yaratırken fikri ve sınai hakların ne kadar önemli olduğunu, hangi aşamada hakların temin edilmesi gerektiğine dair bilgilere yer vereceğiz.

Fikri ve Sınai Haklar ile ilgili kanunların iş dünyasında yer almasıyla, ilgili hakların korunmasına yönelik işlemler ülkemizde son 30 yıl içerisinde hızla büyümeye başlamıştır. Ekim 2020 tarihinde yayımlanan verilere göre Türkiye uluslararası patent başvuruları sıralamasında 13.sıraya gelmiştir. 

Ülkemizde fikri ve sınai haklar konusundaki çalışmalar titizlikle sürdürülmektedir. Üniversitede ilgili bölümlerin eğitimlerinde daha fazla yer verilmeye başlanmıştır.  Birçok emsal kararlarla birlikte şirketlerin bu konuda tedbir ve disiplin içinde çalışmaları sağlanmıştır. Bir girişimcinin bilmesi gereken ana konulardan biri fikri ve sınai haklar konusudur.

Fikri ve Sınai Haklar ülkemizde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yönetilmektedir. Gerekli başvuru ve belgeler kurum tarafından işlenir ve yürütülür. Marka, tasarım, faydalı model ve patent müracaatları da yine Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılır. Bireysel olarak başvuru yapılabildiği gibi marka-patent vekili ile de başvurular yapılabilir. Tescil süreçlerine tam hakimiyetiniz yoksa marka patent ofisleri ile süreci yönetmeniz tavsiye edilir. Aksi takdirde belirlenen süreler içerisinde gerekli bilgi ve belgelerin iletilmemesi hak kaybına sebep olabilir. Ya da araştırmadan yapılan müracaatlarda reddedilme ihtimali gibi durumlar meydana gelebilir. Ve tabi ki girişimci için bilançosuna yapılan giderler zarar olarak kaydedilir.

Evet şu an girişimcisiniz ve bir iş fikriniz var. Bu iş fikrinize muhakkak bir isim vermişsinizdir. Yani bir marka adı vardır. Ancak bunu Türk Patent ve Marka Kurumunda tescil ettirmeden yaparsanız yarın başka bir kişi tarafından tescil edildiğinde iş fikriniz için yaptığınız tüm yatırımlar çöpe gider. Bu ve benzeri sebeplerden dolayı marka adınıza karar verir vermez ilk yapmanız gereken marka adınızın tescil edilebilir olup olmadığının araştırılmasıdır. Marka tescil edilebilir öngörüsü olduğu takdirde de kuruma müracaat yapmanız gerekmektedir. Markanızın tescil edilmesi, başvuru süresince herhangi bir itiraz, belgelerde noksanlık vb. durumlar yok ise 3 ila 5 ay arasında gerçekleşmektedir. Marka tescillerinizin logosu ile yapılması da avantaj olacaktır.

Marka adınıza karar verirken muhakkak alan adının müsait olup olmadığına bakmanız gerekmektedir. Uzun vadeli yatırımlar ve girişimler için dijital dönüşümün önemi bir önceki blog yazımızda  yer almaktadır. 

İş fikriniz için markanızı tescil ettirdiğinizi varsayalım. Girişim ya da yatırımınızda piyasada olmayan, farklı bir ürün, tasarım ya da yöntem geliştirdiyseniz yani hizmet ya da ürününüze inovatif değer kattıysanız ilgili fikri ve sınai haklar kapsamında muhakkak korumanızı öneririz. 

Bu alandaki gelişmeler bir yandan da dünya genelinde, marka ve patent başvuruları için ayrı bir yatırım sektörü yaratmış oldu. Bireysel olarak iş fikrinizi tescil ederek şirketlere satabilir ve bundan gelir elde edebilirsiniz. Yani fikrinizi ticaretleştirmek için de ilk adım fikrinizi tescil ettirerek korumak olacaktır. Ne kadar çok ürüne koruma alırsanız, piyasanın da o denli hakimi olabiliyorsunuz. 

Tescil edilen markalar da yatırım değeri taşımaktadır. Diyelim ki marka adınızı tescil ettirdiniz, ama işleriniz umduğunuz gibi gitmedi ya da aklınıza çok iyi bir marka adı geldi ve tescil ettirdiniz. Dijital dünyanın gelişmesi ve buna paralel gelişen e-ticaret sayesinde hem maliyetlerinizi geri döndürebileceğiniz hem de değer kattığınız markanız için başka yatırım olanakları da mevcut. Örneğin tescil edilen markanızı https://markanibul.com/ gibi seçkin marka platformunda satabilir ya da istediğiniz marka tescil edilmiş ve kullanılmıyorsa yine Markanibul gibi tescil belgesi bulunan markaları satan sitelere başvurabilirsiniz.

Yani markanızı tescil ettirmek girişiminizi korumak için atılması gereken ilk adım olduğu gibi size kaybettirmeyen yatırım diyebiliriz.